Thời của rap Việt lên ngôi

Đen Vâu, tên thật là Nguyễn Đức Cường, sinh năm 1989. Anh là người gốc Bắc, sinh ra và lớn lên tại miền Nam. Tốt nghiệp THPT, Đen trở lại quê hương Hạ Long mưu sinh bằng nghề dọn rác ở biển. Vừa lo cơm áo gạo tiền, vừa theo đuổi đam mê rap đôi lúc khiến anh nhụt chí. Năm 2014, Đen Vâu thu bài đầu tiên Đưa nhau đi trốn với ý định đây sẽ là bài cuối cùng để rồi từ bỏ rap. Thật bất ngờ Đưa nhau đi trốn trở thành hit lớn. Cũng năm ấy, lần đầu tiên anh được mời đi diễn với cát-xê 4 triệu đồng.

Có hit, có tiếng, anh nghỉ làm, đi hát kiếm tiền. Loạt ca khúc Cô gái bàn bên, Chạy trốn mặt trời, Mơ, Ghé thăm, Dưới hiên nhà... ra đời những năm sau đó đều được khán giả nhạc Indie (âm nhạc độc lập) đón nhận.

Đen Vâu “bừng sáng” vào cuối năm 2018 với MV Anh đếch cần gì nhiều ngoài em kết hợp với “hoàng tử Indie” Vũ. Năm 2019, tên anh phủ sóng thị trường nhạc Việt với loạt hit: Mười năm: 77 triệu view; Bài này chill phết: 139 triệu view, Hai triệu năm: 60 triệu view; Lối nhỏ: 100 triệu view... Cuối năm 2019, Spotify công bố Đen Vâu là nghệ sĩ Việt Nam được nghe nhiều nhất trên nền tảng này. Lần đầu, có một rapper nổi bật không kém những sao trẻ hàng đầu Mainstream (dòng nhạc chính thống) khi ấy là cặp Jack & K-ICM hay Sơn Tùng M-TP.

Thời của rap Việt lên ngôi-1
Rapper Đen Vâu.

Bước ngoặt và bùng nổ của rap Việt

Rap bắt nguồn từ những người da màu sống trong khu ổ chuột ở Mỹ. Đó như một thứ thay lời muốn nói để những người da màu yếm thế tố cáo thực trạng bất công và phân biệt chủng tộc. Đặc trưng của rap là sự đọc/nói (thay vì hát) có vần điệu kết hợp với ngôn ngữ hình thể.

Rap du nhập vào Việt Nam thập niên 1990, qua du học sinh Việt. Bài rap đầu tiên Vietnamese Gang của Khanh Nhỏ - Thai Viet như viên gạch đặt nền móng cho rap Việt sau này. Những thế hệ tiên phong xây dựng rap Việt khi ấy có Xlim, Việt Dragon, LK, Phong Lê, Young Uno… Trong đó, Xlim thành lập Da Rap Club - tổ chức rap đầu tiên.

Rap lan tỏa như vũ bão nhờ tương thích với nhiều bộ môn như breakdance, beatbox, graffiti, DJ… đầu thập niên 2000. Các rapper đi tiên phong năm ấy đã thành danh. Việt Dragon trở thành “Vua Southside” LK là “Vua Northside”. Lớp kế cận họ là những cái tên quen thuộc với khán giả hôm nay: DSK, Eddy Việt, Suboi, Wowy, Andree, Mr. A, Đạt Maniac, Torai9…

Rap bị phân hóa khoảng năm 2003-2004 khi lần đầu tiên, một rapper Indie - LK kết hợp với ca sĩ Mainstream - Đăng Khôi, kế đến là diva Mỹ Linh. Nói một cách giản đơn, nghệ sĩ độc lập (Indie) vốn tự do, là thế giới khác xa nghệ sĩ đại chúng (Mainstream). Sự giao du của hai giới khiến rap Việt chuyển biến mạnh mẽ, đặc biệt là sự hình thành của giới rap Mainstream như Đinh Tiến Đạt, Suboi, Phong Đạt,…

Sau đó, trào lưu rap trong làn sóng văn hóa hiphop đi xuống khi teen-pop thế chỗ, lui về một góc khiêm nhường cho đến khi Đen Vâu mang nó trở lại vào cuối năm 2018. Sự bùng nổ của Đen Vâu khiến khán giả mọi lứa tuổi nhìn vào, tự hỏi người này là ai và rap là gì mà được yêu thích như vậy? Đó là cách anh khơi mào làn sóng rap, sau là Binz.

Thời của rap Việt lên ngôi-2
 

 

Nếu Đen Vâu mang làn sóng rap trở lại thì hai cuộc thi Rap Việt và King of Rap đã đưa làn sóng ấy lên vị trí cao nhất trong năm 2020. Rapper BigDaddy bày tỏ mong muốn các cuộc thi sẽ đưa rap len lỏi đến từng ngóc ngách đời sống, người bán rau, xe ôm đều có thể nghe rap. Và hai cuộc thi đã đạt mục tiêu ấy.

Rap Việt có bước ngoặt đáng kinh ngạc. Anh Nguyễn Trung Huy, 28 tuổi, một người làm kinh doanh nghe rap từ năm 2006 chia sẻ: “Tôi chưa từng thấy rap phổ biến như bây giờ. Đây là thời kỳ đỉnh cao nhất của rap ở Việt Nam”.

Ông Lê Hải Lâm, 65 tuổi ở TP.HCM, đã nghỉ hưu chia sẻ: “Tôi chưa từng nghĩ sẽ nghe một bài rap, nhưng gần đây tôi rất hứng thú với nhiều bài đang nổi vì ca từ rất dễ thương. Rap không quá khó nghe như tôi nghĩ”.

Thông điệp và khát vọng cuộc sống từ rap

Dường như ai cũng thấy có mình trong mỗi bài rap. Đó là một thể loại hoàn toàn khác: không hoa mỹ, lãng mạn và lý tưởng hóa câu chuyện, ngay cả với dòng rap lãng mạn nhất là love. Wowy mô tả nơi ở của mình trong bài Khu tao sống đơn giản là: Đây là Tân Bình hẻm 68, Bùi Thị Xuân…. Những tình huống rất đời như: Thằng Pjnboys nó đã gọi điện, nó bảo là tối nay có show/Và tao hỏi nó đang ở mô, nó nói là tao ở casino (Quăng tao cái boong - Huỳnh James ft. Pjnboys).

Rapper nói hộ nỗi lòng của bao người từ những hoạt động đời sống hàng ngày. Đen Vâu viết Bài này chill phết như một bức thư: Sếp của em thế nào, dễ tính hay thường gắt gỏng /Anh ta có thương nhân viên hay thường buông lời sắc mỏng? Hay rap nói hộ ước mơ bình dị của chúng ta: Nếu mà mệt quá giữa thành phố sống chồng lên nhau/cùng lắm thì mình về quê, mình nuôi cá và trồng thêm rau

Song “đời” không có nghĩa là nông! Khán giả tìm thấy những triết lý cuộc sống mà Đen Vâu viết: Những ngôi sao đang sáng rồi có lúc thành sao tàn/Và mơ chi làm cá lớn ở trong ao làng? (Đừng gọi anh là Idol); Mọi thứ ngày càng phát triển, sao chúng ta càng bị bất an? (Mười năm); Thế giới này không phải của chúng mình đâu/Loài người được đằng chân rồi lân đằng đầu (Trời hôm nay nhiều mây cực);…

Thời của rap Việt lên ngôi-3
Rapper Wowy.

Tiếp nối thế hệ đi trước, các rapper trẻ đã thể hiện ấn tượng tại cuộc thi Rap Việt. Quán quân Dế Choắt với loạt bài Chú bé loắt choắt, Phiêu lưu ký… và những câu rap rất đời: Ta luôn đấu tranh cho điều lẽ phải/Học cách cân bằng đúng và sai/Buông bớt đôi khi là viên mãn (Phiêu lưu ký). G Ducky với Đôi mắt, Tiền nhiều để làm gì; MCK với Giàu vì bạn sang vì vợ; Ricky Star với Bắc Kim Thang; Lăng LD với Tình ca…

Vì sao rap lên ngôi? Câu trả lời đã có. Những gì nói được mong muốn của đại chúng, gắn với đời sống, nói hộ khát vọng của mỗi người đều có giá trị lâu bền và được đón nhận tự nguyện. Rapper Hieuthuhai chia sẻ: “Mỗi rapper có một phong cách riêng nhưng tựu trung họ đều lấy chất liệu từ cuộc sống. Bởi thế, tôi tin rap đang làm tốt việc truyền tải câu chuyện cảm xúc chân thực đến người nghe. Khán giả như thấy mình trong mỗi bài hát, và đó chính là yếu tố rap chinh phục mọi lứa tuổi, thế hệ khán giả.

Trào lưu rap sẽ qua đi trong 1-2 năm tới, như EDM, Bolero, Ballad não tình, teen-pop... trước đó. Dù vậy, sức sống của rap được dự đoán rất mãnh liệt, dai dẳng. Giống như Bolero, nó có thể không cần trào lưu vẫn sinh sôi âm ỉ, rộng khắp trong đại chúng.

Gia Bảo

BÌNH LUẬN (0)

Không thể bỏ lỡ

.
Việt Nam đang ở đâu trong quá trình phát triển

Việt Nam đang ở đâu trong quá trình phát triển

14/05/2021
Bộ Công thương đang lấy ý kiến dự án Luật Phát triển công nghiệp với mục tiêu thúc đẩy tỷ lệ đóng góp của ngành công nghiệp, chế biến chế tạo.
Lệ thuộc công nghệ và bài học cho các nước đi sau

Lệ thuộc công nghệ và bài học cho các nước đi sau

14/05/2021
Nhờ những chính sách chuyển giao công nghệ, bảo hộ thương mại và tạo điều kiện cho quá trình R&D, nước Mỹ đã trở thành đế chế công nghệ nắm giữ những “con át chủ bài” trong suốt nhiều thập kỷ.
Nghịch lý: Thế mạnh Việt Nam nhưng nước ngoài hưởng lợi

Nghịch lý: Thế mạnh Việt Nam nhưng nước ngoài hưởng lợi

14/05/2021
Chỉ có 15% DN tư nhân Việt Nam bán hàng hóa, dịch vụ cho doanh nghiệp FDI. Rất ít DN tư nhân tham gia các chuỗi giá trị toàn cầu, hoặc là nhà cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho doanh nghiệp FDI đang hoạt động tại Việt Nam. Tỷ lệ này thậm chí càng ngày càng giảm.
Tác dụng phụ hiếm gặp của vắc-xin Covid-19

Tác dụng phụ hiếm gặp của vắc-xin Covid-19

14/05/2021
Tác dụng phụ hiếm gặp của các mũi tiêm vắc-xin ngừa Covid-19 đã xuất hiện. Johnson & Johnson là loại vắc-xin mới nhất bị phát hiện có tác dụng phụ liên quan tới chứng đông máu.
Bản tin sáng VietNamNet (14/5/2021)

Bản tin sáng VietNamNet (14/5/2021)

14/05/2021
Thủ tướng động viên đội ngũ y bác sĩ ở tuyến đầu chống dịch. Xử lý nghiêm Giám đốc Hacinco. Thêm 29 ca Covid-19 cộng đồng. Hà Nội cho học sinh nghỉ hè sớm. Mưa tên lửa dội xuống dải Gaza. Tuyển Việt Nam 'tập kín' phòng dịch. PSG chi lương "khủng" ký Sergio Ramos. Liverpool thắng ngược MU.
Vắc-xin tài trợ - vẫn quá ít để đem cho

Vắc-xin tài trợ - vẫn quá ít để đem cho

13/05/2021
Lượng vắc-xin ngừa Covid-19 được tài trợ hiện mới đạt tỷ lệ chưa đến một liều trên 100 người trong dân số toàn cầu.
Mô hình “3 lớp” và sự thành công trong chống dịch Covid-19

Mô hình “3 lớp” và sự thành công trong chống dịch Covid-19

13/05/2021
Mô hình cách ly “3 lớp” tại huyện Đông Anh (Hà Nội) đang phát huy hiệu quả trong phòng chống dịch. Là địa bàn có số ca mắc đầu tiên trong đợt dịch mới nhất và có nhiều ca bệnh nhưng huyện vẫn đảm bảo mục tiêu kép. Bí thư Hà Nội dành nhiều lời khen ngợi và yêu cầu nhân rộng mô hình này.
Để chấm dứt chợ nghĩa tình và chiến dịch toàn dân giải cứu

Để chấm dứt chợ nghĩa tình và chiến dịch toàn dân giải cứu

13/05/2021
Tháng 4/2021, Nhà máy chế biến rau quả của Công ty CP Thực phẩm Á Châu được xây dựng giữa thủ phủ dứa và chuối Mường Khương (Lào Cai) đi vào hoạt động.
Cửa sống của ứng dụng gọi xe Make in Vietnam

Cửa sống của ứng dụng gọi xe Make in Vietnam

13/05/2021
Khi các ông lớn mạnh công nghệ, giàu kinh tế sẵn sàng đổ tiền để trói chân người dùng trong hệ sinh thái siêu ứng dụng, các ứng dụng mới khó chen chân khi không có tiềm lực hay tạo được sự khác biệt.
Bản tin sáng VietNamNet (13/5/2021)

Bản tin sáng VietNamNet (13/5/2021)

13/05/2021
Thủ tướng yêu cầu có biện pháp đấu tranh hiệu quả trên MXH xuyên biên giới. Không để lây lan dịch bệnh trong các KCN. Thêm 33 ca Covid-19 cộng đồng. Xăng dầu đồng loạt tăng giá. Nga trục xuất phát ngôn viên đại sứ quán Mỹ. HLV trưởng Malaysia tự tin đấu tuyển Việt Nam. Chelsea phơi áo trước Arsenal.