Những đứa trẻ bị bỏ lại phía sau xã hội Trung Quốc

Khoảng 31 triệu trẻ em Trung Quốc hiện bị bỏ lại phía sau, khi cha mẹ chúng phải  đi kiếm sống ở những thành phố lớn.

Những đứa trẻ bị bỏ lại phía sau xã hội Trung Quốc-1
Nhiều em nhỏ Trung Quốc phải sống với người thân chỉ một tháng sau khi chào đời vì cha mẹ phải đi làm xa. Ảnh: Tami Xiang

Mỗi năm, vào dịp Tiết Thanh Minh, các gia đình lại đoàn tụ, cùng nhau ra nghĩa trang, bày tỏ lòng thành kính và tiếc thương đối với người đã khuất. Một số người phải di chuyển cả chặng đường xa để trở về đoàn tụ với gia đình. Trong số đó có vợ chồng nhà Zhao ở Leyun, một ngôi làng ở vùng núi Daba, tỉnh Tứ Xuyên. Nhưng năm nay, bé Lin, con gái của họ, trở nên xa lạ với bố mẹ. Khi Lin mới được một tháng tuổi, vợ chồng nhà Zhao đã phải nhờ bà ngoại chăm sóc con để trở lại nhà máy làm việc. Kể từ đó, Lin chỉ ở bên cha mẹ khoảng 30 ngày.

Theo The Economist, tại Trung Quốc có khoảng 31 triệu trẻ em như Lin phải sống với họ hàng, do cha mẹ phải đi làm xa. Nhiều đứa trẻ phải sống một thời gian dài thiếu vắng cha hoặc mẹ ở bên cạnh. Trở lại câu chuyện nhà Zhao, ban đầu Lin cầu xin cha mẹ trở về, bà ngoại bé kể lại. Tuy nhiên, sau đó những lời nài nỉ của Lin ít dần, cho tới một ngày nó hoàn toàn chấm dứt. Hiện giờ, Lin từ chối nói chuyện với cha mẹ khi họ gọi về nhà. Cô bé lùi lại khi cha mẹ cố gắng ôm lấy em trong những chuyến về thăm nhà hiếm hoi của họ.

Trong những năm gần đây, nỗi lo về hoàn cảnh của những đứa trẻ như Lin ngày càng tăng ở Trung Quốc. Truyền thông quốc gia Trung Quốc đã đưa tin về nỗi đau của các em, năm 2010 có ít nhất 2 triệu em không có người chăm sóc.

Cách đây 6 năm, một cuộc tranh cãi công khai đã nổ ra ở Trung Quốc, bắt nguồn từ hai câu chuyện. Chuyện thứ nhất là về 4 em nhỏ trong cùng một gia đình ở miền nam Trung Quốc đã tự vẫn bằng thuốc trừ sâu. Các em bị bỏ lại, không có người giám hộ. Chuyện thứ hai là về hai chị em bị bỏ rơi. Hai em nhỏ bị hai người thân giết hại. Trong số hai đứa trẻ, một em bị tàn tật, mới 15 tuổi.

Những đứa trẻ bị bỏ lại phía sau xã hội Trung Quốc-2
 Biểu đồ số trẻ em Trung Quốc phải sống xa cha mẹ. Ảnh: The Economist

Tháng 2/2016, Trung Quốc đã đưa ra các chỉ dẫn về việc bảo vệ những em nhỏ bị bỏ lại đằng sau. Chính phủ khuyến cáo giới chức địa phương giám sát các thoả thuận giám hộ, kêu gọi các trường học và bệnh viện làm tốt hơn trong việc báo cáo các trường hợp nghi ngờ bị hại. Năm 2017, một quy định mới được ban hành, yêu cầu các quan chức địa phương phải đăng ký tất cả những trẻ em bị bỏ lại đằng sau.

Các bậc cha mẹ ở nông thôn thường cho rằng sự hiện diện của họ quan trọng nhất là khi đứa trẻ bắt đầu đi học. Vì thế, họ có xu hướng làm việc ở nơi nào đó trước khi con cái đến tuổi tới lớp, ông Lu Shuang thuộc Đại học Hong Kong cho biết.

Hiện, hơn 1/4 số trẻ em ở Trung Quốc dưới 2 tuổi được những người không phải cha mẹ chúng chăm sóc, Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) cho biết. Một nghiên cứu do Trung Quốc tiến hành năm 2017 cũng cho thấy, nếu tính theo tỷ lệ trẻ em bị bỏ lại đằng sau, số trẻ dưới 5 tuổi bị bỏ lại đã tăng từ 30% vào năm 2010, lên 40% vào năm 2015. Nhiều em chưa bao giờ được bú sữa mẹ. Lin cũng vậy.

Khi lớn lên, các em nhỏ này lại phải đối mặt với những tổn thương khác. Kể từ năm 2015, các cuộc khảo sát do tổ chức On the Road to School ở Bắc Kinh tiến hành cho thấy, trẻ em bị bỏ lại thường mắc chứng trầm cảm. Năm 2019, cứ 10 em thì lại có 9 em cho biết bị lạm dụng tình cảm và cứ 10 em thì có 6 em nói bị tổn hại về thể chất. Ngoài ra, nhiều em còn bị lạm dụng tình dục. Những vụ lạm dụng như vậy thường không bị phát hiện. “Do xa cách với cha mẹ, nhiều trẻ không muốn mở lòng với họ”, Wang Miaoyan, một luật sư ở Thành Đô cho hay.

Tỉnh Tứ Xuyên đã đưa ra chương trình Keep the Children Company, gồm cả xây dựng những ngôi nhà, nơi trẻ em có thể vui chơi, đọc sách và được giúp đỡ làm bài tập, và chỉ định những người mẹ - người mà các em nhỏ có thể đến gặp khi cần hỗ trợ về mặt tinh thần. Chính phủ trung ương cũng tham gia trợ giúp. Kể từ năm 2010, chính phủ đã đào tạo nhiều người dân trở thành “các giám đốc phúc lợi trẻ em” để thực hiện các công việc xã hội. Chính phủ cũng cho phép sử dụng các quỹ xoá đói giảm nghèo để chi tiêu các vấn đề phúc lợi của trẻ em.

Năm 2016, làng Leyun là một trong số những nơi đầu tiên ra mắt dự án Keep the Children Company. Liu Chunhua, một giáo viên mẫu giáo tràn đầy năng lượng, đã được chỉ định để điều hành dự án. Tại Thành Đô, Tứ Xuyên, Liu được học cách đề cập tới sức khoẻ tình dục và tâm thần với 20 đứa trẻ trong làng. Những nỗ lực của cô đã được đền đáp. Một thiếu niên nhút nhát ở Leyun, vốn bối rối khi lần đầu thấy kinh nguyệt, đã được bạn khuyến khích tới gặp mẹ Liu. Sau đó, Liu đã giải thích cho cô bé điều gì xảy ra với cơ thể của em và dạy em cách sử dụng băng vệ sinh.

Những người lớn tuổi trong làng thường bàn tán không hay về cha mẹ của những em nhỏ bị bỏ lại đằng sau. Liu đã đặt dấu chấm hết cho việc này vì cô biết những tác hại mà nó gây ra. Đại dịch Covid-19 đã đem tới niềm vui bất ngờ cho một số người khi nó buộc nhiều lao động di cư phải trở về quê hương. Một nửa số trẻ ở Leyun hiện được sống cùng với cả cha mẹ. Điều này là chưa từng có, Liu cho hay.

Nhiều bậc cha mẹ hiện giờ cũng từng là trẻ em bị bỏ lại đằng sau. Tuy nhiên, điều kiện sống ở nông thôn hiện đã được cải thiện nhiều so với trước đây. Zhu Yidan, một giáo viên tình nguyện cũng từng là một đứa trẻ bị bỏ rơi, nói khi cô còn nhỏ, mọi người phải đi bộ để tới các ngôi làng, nhưng hiện đã có nhiều con đường được trải nhựa, trẻ em có đủ thức ăn, đồ chơi và quần áo. Các bậc cha mẹ cũng có thể trò chuyện với con cái hàng ngày qua video và mua quà cho các con qua internet.

Tuy nhiên, một vấn đề mới lại nổi lên. Ngày càng có nhiều trẻ em ở thành thị cũng bị cha hoặc mẹ, hoặc cả cha và mẹ bỏ lại khi họ phải đi làm xa. Năm 2015, khoảng 28 triệu trẻ em sống trong tình cảnh như vậy, cao gần gấp ba so với năm 2000. Những đứa trẻ theo cha mẹ ra thành phố có chế độ ăn uống và sức khoẻ tinh thần tốt hơn những em bị bỏ lại dưới quê, các nghiên cứu cho thấy. Tuy nhiên, những em nhỏ bị bỏ lại ở thành phố thường phải hứng chịu tỷ lệ bạo lực cao hơn so với những em sống ở các làng quê.

Bà Wan, một luật sư cho hay, đất nước đang nợ nhưng những đứa trẻ bị bỏ lại đằng sau, nhưng vấn đề này còn lâu mới có thể giải quyết được.

Những đứa trẻ bị bỏ lại phía sau xã hội Trung Quốc-3
Hiện có 31 triệu trẻ em Trung Quốc bị bỏ lại đằng sau. Ảnh: Tami Xiang

 

Hoài Linh

 

BÌNH LUẬN (0)

Không thể bỏ lỡ

.
Đất nước và những khát vọng vươn tới 29/01/2021

Đất nước và những khát vọng vươn tới 29/01/2021

06/05/2021
Dân thụ hưởng không phải chỉ là người dân phải được hưởng cái gì đó, mà chính là hướng đến việc thỏa mãn các lợi ích đa dạng trong xã hội để biến lợi ích thành động lực phát triển.
Bản tin sáng VietNamNet (6/5/2021)

Bản tin sáng VietNamNet (6/5/2021)

06/05/2021
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Ngành Ngân hàng giữ vai trò huyết mạch của nền kinh tế. Từ ngày 5/5, kéo dài thời gian cách ly tập trung lên 21 ngày. Thêm 18 ca Covid-19 lây nhiễm cộng đồng. Kịch liệt phản đối lệnh cấm đánh bắt cá ngang ngược của Trung Quốc. U22 Việt Nam hội quân "săn vàng" SEA Games.
Cá tra giật mình, tìm đường bơi ngược

Cá tra giật mình, tìm đường bơi ngược

05/05/2021
Cuối năm ngoái, tại một sự kiện du lịch, du khách được ăn bữa buffet đặc biệt với 40 món từ cá tra do DN chế biến. Các em bé bất ngờ với món da cá giòn rụm như bim bim; thanh niên có nem cá tra, cá tra nướng xiên… làm mồi đưa bia.
Nhật Bản thành cường quốc công nghệ nhờ giải các ‘bài toán’ trong nước

Nhật Bản thành cường quốc công nghệ nhờ giải các ‘bài toán’ trong nước

05/05/2021
Vì sao Nhật Bản lại có thể trở thành một cường quốc công nghệ hàng đầu thế giới? Câu trả lời vừa đơn giản, lại vừa phức tạp.
Những người Việt ở Canada cố duy trì nguồn cội

Những người Việt ở Canada cố duy trì nguồn cội

05/05/2021
Những ám ảnh về lịch sử, về nguồn cội Việt đang tiếp sức cho cộng đồng người Việt ở Canada vượt qua nhiều thách thức.
Việt Nam cần mơ giấc mơ ‘kỳ tích sông Hồng’

Việt Nam cần mơ giấc mơ ‘kỳ tích sông Hồng’

05/05/2021
Giám đốc Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam Ousmane Dione khuyên Việt Nam cần mơ giấc mơ “kỳ tích sông Hồng” như người Hàn Quốc từng mơ giấc mơ sông Hàn.
Bản tin sáng VietNamNet (5/5/2021)

Bản tin sáng VietNamNet (5/5/2021)

05/05/2021
Ông Trần Lưu Quang làm Bí thư Thành phố Hải Phòng. Từ 0h ngày 5/5, Hà Nội tạm dừng massage, spa, chiếu phim. G7 bàn cách ứng phó Nga và Trung Quốc. Vợ chồng Bill Gates 'đường ai nấy đi'. HLV Park lên danh sách tuyển Việt Nam. Mourinho trở thành HLV Roma. Man City lần đầu vào chung kết Champions League.
Còn say sưa thành tích sẽ bị bỏ lại phía sau

Còn say sưa thành tích sẽ bị bỏ lại phía sau

04/05/2021
Trong hội nghị các nước Asean về môi trường kinh doanh, đại biểu Indonesia kể lể thành tích sau đó mới đề cập những điều chưa làm được.
Nông dân lên sàn thương mại điện tử

Nông dân lên sàn thương mại điện tử

04/05/2021
Dành ưu đãi cho nông dân mở gian hàng trên sàn thương mại điện tử, trực tiếp hướng dẫn bà con dùng công nghệ, bán hàng trên sàn… là những việc VietnamPost, ViettelPost đang làm để mở không gian mới, giúp nông dân không còn bị thương lái ép giá.
Học thời Covid-19, kinh nghiệm vượt trội từ Uruguay

Học thời Covid-19, kinh nghiệm vượt trội từ Uruguay

04/05/2021
Việc giáo dục bằng kỹ thuật số tại Uruguay đã giúp trẻ em học tốt ngay cả trong thời đại dịch.