Hộ chiếu vắc xin và nỗi lo bị Big Tech lợi dụng

Các quốc gia khắp thế giới, WHO, WEF, EU và các doanh nghiệp tư nhân đang gấp rút tung ra hộ chiếu vắc xin. Tuy nhiên,  các nước cũng chưa đưa ra được các yêu cầu chung về mặt đạo đức và pháp lý.

Cho đến giờ vẫn còn thiếu các quy ước, quy định và giao thức thống nhất được chấp nhận toàn cầu về cách thức để các chính phủ thu thập, lưu trữ, phân tích và công bố thông tin cá nhân của người dân cả ở phạm vi trong nước và quốc tế.

Singapore, Thái Lan, Hàn Quốc, Trung Quốc và nhiều nước khác đang sử dụng các nền tảng khá khác nhau. Singapore và Australia đang thực hiện hiệp định hộ chiếu vắc xin song phương. Tuy nhiên, 10 quốc gia thành viên ASEAN cũng đang chuẩn bị Khung hộ chiếu vắc xin chung để khắc phục các vấn đề liên quan đến “khả năng tương tác” trong “bong bóng du lịch nội khối”.

Kỷ nguyên kỹ thuật số

Hộ chiếu vắc xin bằng giấy dường như không khả thi trong kỷ nguyên kỹ thuật số. Hộ chiếu giấy rất dễ làm giả. Trên thực tế, điều này không là lo sợ nữa mà đã xảy ra: hộ chiếu vắc xin giả được rao bán trên “Dark Net” với giá khoảng 200 đô la (Dark Net là mạng của các trang web không thể truy cập từ công cụ tìm kiếm, được lập ra để thu hút những người muốn tham gia vào các lĩnh vục phạm pháp).

Hộ chiếu vắc xin cần phải tồn tại ở dạng kỹ thuật số để chính phủ có thể xác minh tính hợp lệ và theo dõi các vấn đề liên quan đến Covid ở những người đã tiêm phòng.

Như vậy thì chính các Big Tech đã là nền tảng hộ chiếu kỹ thuật số. Chẳng hạn như với “Thẻ Y tế Kỹ thuật số IBM”, công ty này không chỉ đang phát triển một phiên bản hộ chiếu vắc xin mà phiên bản đó còn bao gồm các thông tin y tế khác trong một cái gọi là “ví kỹ thuật số”.

Hộ chiếu vắc xin và nỗi lo bị Big Tech lợi dụng-1
Chính các Big Tech đã là nền tảng hộ chiếu kỹ thuật số. Ảnh: The New York Times

 

Các nhà phê bình đang đặt ra câu hỏi: Nếu chúng ta không thể tin tưởng Amazon, Facebook, Google và các công ty công nghệ khác về việc bảo mật thông tin cá nhân, thì làm sao có thể tin tưởng rằng họ sẽ đảm bảo bí mật cho các thông tin sức khỏe của chúng ta?

Thống đốc tiểu bang Florida, ông Ron DeSantis, e ngại về sự lợi dụng của Big Tech, đã ban hành mệnh lệnh hành pháp ngăn chặn chính phủ thực hiện chính sách hộ chiếu vắc xin ở tiểu bang này. Tới đây, sẽ có nhiều tiểu bang khác làm tương tự.

Với thực tế là các tiểu bang đang phản ứng chống lại ý chí của chính quyền liên bang và Big Tech, tới đây các toà án sẽ bận rộn với rất nhiều vụ kiện cáo để giải quyết các vấn đề phức tạp liên quan tới hiến pháp và quyền hiến định.

Chính trị hóa tiêm chủng

Kể từ tháng 01 năm 2021, gần 200.000 di dân không có giấy tờ đã vào Mỹ qua biên giới phía Nam: trung bình 3.000 đến 4.000 người mỗi ngày.

Do hạn chế về nguồn lực, chính phủ Mỹ đã cho phép hàng nghìn người thuộc diện này nhập cư mà không cần kiểm tra Covid, sau đó cho phép họ tuỳ nghi di tản khắp nước Mỹ mà không có sự giám sát để kết cục là hệ thống không thể theo dõi được họ. Ít nhất đã có khoảng 1.000 người trong số những người được xét nghiệm sau đó có kết quả dương tính!

Ngày càng nhiều người bất bình và lo ngại về nguy cơ lây lan dịch bệnh do di dân bất hợp pháp, trong khi những công dân Mỹ tuân thủ pháp luật lại đang bị áp lực phải tiêm vắc xin và mang hộ chiếu vắc xin.

Hộ chiếu vắc xin và nỗi lo bị Big Tech lợi dụng-2
Một câu hỏi nhức nhối đặt ra là: những sáng kiến này sẽ chỉ giải quyết các vấn đề cụ thể liên quan đến Covid hay chưa?

 

Viễn cảnh

Nhiều quốc gia đã hoặc sắp đưa ra hộ chiếu vắc xin phiên bản riêng hoặc phiên bản quốc tế. Vì vậy, một câu hỏi nhức nhối đặt ra là: những sáng kiến này sẽ chỉ giải quyết các vấn đề cụ thể liên quan đến COVID như tiêm chủng, kết quả xét nghiệm, hoặc đã từng nhiễm Covid hay chưa - hay kết cục sẽ bao gồm cả các thông tin nhạy cảm khác?

Các câu hỏi tiếp theo là: Ai sẽ có quyền truy cập thông tin trong hộ chiếu vắc xin và những thông tin này sẽ được chia sẻ theo cơ chế nào? Liệu thông tin có được bảo mật bằng các công cụ bảo mật tinh vi giống như “Thẻ xanh” của Hàn Quốc được bảo mật bằng công nghệ chuỗi số (blockchain) hay không?

Các quốc gia sẽ tự điều tiết hay sẽ có một cơ quan quốc tế đứng ra chịu trách nhiệm giải trình và đảm bảo tính minh bạch?

Làm thế nào để các nước đang phát triển, thiếu nguồn lực có thể đưa vào sử dụng các nền tảng phức tạp và tiến hành tiêm chủng để đảm bảo họ có thể tham gia vào sáng kiến hộ chiếu vắc xin?

Ở phương diện cá nhân, tôi không muốn chính phủ cấy một con chip máy tính dưới da của tôi để máy quét ở sân bay có thể nhìn thấy mọi thông tin về cuộc đời tôi!

Ngoại trừ điều đó ra, tôi tin rằng việc sử dụng hộ chiếu vắc xin để đi lại giữa các nước là điều có thể chấp nhận được nếu hộ chiếu đó không chỉ bao gồm thông tin tiêm phòng mà còn cả các kết quả xét nghiệm và thông tin về việc người mang hộ chiếu đã từng nhiễm Covid hay chưa. Chính phủ phải kiểm soát được người nhập cảnh vào đất nước mình.

* Phần 1: Hành trình hộ chiếu vắc xin Covid

Tiến sỹ Terry F. Buss - Chuyển ngữ: Đào Thúy

BÌNH LUẬN (1)
Linh Vũ
07/04/2021
Bài hay quá

Không thể bỏ lỡ

.
Việt Nam đang ở đâu trong quá trình phát triển

Việt Nam đang ở đâu trong quá trình phát triển

14/05/2021
Bộ Công thương đang lấy ý kiến dự án Luật Phát triển công nghiệp với mục tiêu thúc đẩy tỷ lệ đóng góp của ngành công nghiệp, chế biến chế tạo.
Lệ thuộc công nghệ và bài học cho các nước đi sau

Lệ thuộc công nghệ và bài học cho các nước đi sau

14/05/2021
Nhờ những chính sách chuyển giao công nghệ, bảo hộ thương mại và tạo điều kiện cho quá trình R&D, nước Mỹ đã trở thành đế chế công nghệ nắm giữ những “con át chủ bài” trong suốt nhiều thập kỷ.
Nghịch lý: Thế mạnh Việt Nam nhưng nước ngoài hưởng lợi

Nghịch lý: Thế mạnh Việt Nam nhưng nước ngoài hưởng lợi

14/05/2021
Chỉ có 15% DN tư nhân Việt Nam bán hàng hóa, dịch vụ cho doanh nghiệp FDI. Rất ít DN tư nhân tham gia các chuỗi giá trị toàn cầu, hoặc là nhà cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho doanh nghiệp FDI đang hoạt động tại Việt Nam. Tỷ lệ này thậm chí càng ngày càng giảm.
Tác dụng phụ hiếm gặp của vắc-xin Covid-19

Tác dụng phụ hiếm gặp của vắc-xin Covid-19

14/05/2021
Tác dụng phụ hiếm gặp của các mũi tiêm vắc-xin ngừa Covid-19 đã xuất hiện. Johnson & Johnson là loại vắc-xin mới nhất bị phát hiện có tác dụng phụ liên quan tới chứng đông máu.
Bản tin sáng VietNamNet (14/5/2021)

Bản tin sáng VietNamNet (14/5/2021)

14/05/2021
Thủ tướng động viên đội ngũ y bác sĩ ở tuyến đầu chống dịch. Xử lý nghiêm Giám đốc Hacinco. Thêm 29 ca Covid-19 cộng đồng. Hà Nội cho học sinh nghỉ hè sớm. Mưa tên lửa dội xuống dải Gaza. Tuyển Việt Nam 'tập kín' phòng dịch. PSG chi lương "khủng" ký Sergio Ramos. Liverpool thắng ngược MU.
Vắc-xin tài trợ - vẫn quá ít để đem cho

Vắc-xin tài trợ - vẫn quá ít để đem cho

13/05/2021
Lượng vắc-xin ngừa Covid-19 được tài trợ hiện mới đạt tỷ lệ chưa đến một liều trên 100 người trong dân số toàn cầu.
Mô hình “3 lớp” và sự thành công trong chống dịch Covid-19

Mô hình “3 lớp” và sự thành công trong chống dịch Covid-19

13/05/2021
Mô hình cách ly “3 lớp” tại huyện Đông Anh (Hà Nội) đang phát huy hiệu quả trong phòng chống dịch. Là địa bàn có số ca mắc đầu tiên trong đợt dịch mới nhất và có nhiều ca bệnh nhưng huyện vẫn đảm bảo mục tiêu kép. Bí thư Hà Nội dành nhiều lời khen ngợi và yêu cầu nhân rộng mô hình này.
Để chấm dứt chợ nghĩa tình và chiến dịch toàn dân giải cứu

Để chấm dứt chợ nghĩa tình và chiến dịch toàn dân giải cứu

13/05/2021
Tháng 4/2021, Nhà máy chế biến rau quả của Công ty CP Thực phẩm Á Châu được xây dựng giữa thủ phủ dứa và chuối Mường Khương (Lào Cai) đi vào hoạt động.
Cửa sống của ứng dụng gọi xe Make in Vietnam

Cửa sống của ứng dụng gọi xe Make in Vietnam

13/05/2021
Khi các ông lớn mạnh công nghệ, giàu kinh tế sẵn sàng đổ tiền để trói chân người dùng trong hệ sinh thái siêu ứng dụng, các ứng dụng mới khó chen chân khi không có tiềm lực hay tạo được sự khác biệt.
Bản tin sáng VietNamNet (13/5/2021)

Bản tin sáng VietNamNet (13/5/2021)

13/05/2021
Thủ tướng yêu cầu có biện pháp đấu tranh hiệu quả trên MXH xuyên biên giới. Không để lây lan dịch bệnh trong các KCN. Thêm 33 ca Covid-19 cộng đồng. Xăng dầu đồng loạt tăng giá. Nga trục xuất phát ngôn viên đại sứ quán Mỹ. HLV trưởng Malaysia tự tin đấu tuyển Việt Nam. Chelsea phơi áo trước Arsenal.