Hộ chiếu vắc xin và nỗi lo bị Big Tech lợi dụng

Các quốc gia khắp thế giới, WHO, WEF, EU và các doanh nghiệp tư nhân đang gấp rút tung ra hộ chiếu vắc xin. Tuy nhiên,  các nước cũng chưa đưa ra được các yêu cầu chung về mặt đạo đức và pháp lý.

Cho đến giờ vẫn còn thiếu các quy ước, quy định và giao thức thống nhất được chấp nhận toàn cầu về cách thức để các chính phủ thu thập, lưu trữ, phân tích và công bố thông tin cá nhân của người dân cả ở phạm vi trong nước và quốc tế.

Singapore, Thái Lan, Hàn Quốc, Trung Quốc và nhiều nước khác đang sử dụng các nền tảng khá khác nhau. Singapore và Australia đang thực hiện hiệp định hộ chiếu vắc xin song phương. Tuy nhiên, 10 quốc gia thành viên ASEAN cũng đang chuẩn bị Khung hộ chiếu vắc xin chung để khắc phục các vấn đề liên quan đến “khả năng tương tác” trong “bong bóng du lịch nội khối”.

Kỷ nguyên kỹ thuật số

Hộ chiếu vắc xin bằng giấy dường như không khả thi trong kỷ nguyên kỹ thuật số. Hộ chiếu giấy rất dễ làm giả. Trên thực tế, điều này không là lo sợ nữa mà đã xảy ra: hộ chiếu vắc xin giả được rao bán trên “Dark Net” với giá khoảng 200 đô la (Dark Net là mạng của các trang web không thể truy cập từ công cụ tìm kiếm, được lập ra để thu hút những người muốn tham gia vào các lĩnh vục phạm pháp).

Hộ chiếu vắc xin cần phải tồn tại ở dạng kỹ thuật số để chính phủ có thể xác minh tính hợp lệ và theo dõi các vấn đề liên quan đến Covid ở những người đã tiêm phòng.

Như vậy thì chính các Big Tech đã là nền tảng hộ chiếu kỹ thuật số. Chẳng hạn như với “Thẻ Y tế Kỹ thuật số IBM”, công ty này không chỉ đang phát triển một phiên bản hộ chiếu vắc xin mà phiên bản đó còn bao gồm các thông tin y tế khác trong một cái gọi là “ví kỹ thuật số”.

Hộ chiếu vắc xin và nỗi lo bị Big Tech lợi dụng-1
Chính các Big Tech đã là nền tảng hộ chiếu kỹ thuật số. Ảnh: The New York Times

 

Các nhà phê bình đang đặt ra câu hỏi: Nếu chúng ta không thể tin tưởng Amazon, Facebook, Google và các công ty công nghệ khác về việc bảo mật thông tin cá nhân, thì làm sao có thể tin tưởng rằng họ sẽ đảm bảo bí mật cho các thông tin sức khỏe của chúng ta?

Thống đốc tiểu bang Florida, ông Ron DeSantis, e ngại về sự lợi dụng của Big Tech, đã ban hành mệnh lệnh hành pháp ngăn chặn chính phủ thực hiện chính sách hộ chiếu vắc xin ở tiểu bang này. Tới đây, sẽ có nhiều tiểu bang khác làm tương tự.

Với thực tế là các tiểu bang đang phản ứng chống lại ý chí của chính quyền liên bang và Big Tech, tới đây các toà án sẽ bận rộn với rất nhiều vụ kiện cáo để giải quyết các vấn đề phức tạp liên quan tới hiến pháp và quyền hiến định.

Chính trị hóa tiêm chủng

Kể từ tháng 01 năm 2021, gần 200.000 di dân không có giấy tờ đã vào Mỹ qua biên giới phía Nam: trung bình 3.000 đến 4.000 người mỗi ngày.

Do hạn chế về nguồn lực, chính phủ Mỹ đã cho phép hàng nghìn người thuộc diện này nhập cư mà không cần kiểm tra Covid, sau đó cho phép họ tuỳ nghi di tản khắp nước Mỹ mà không có sự giám sát để kết cục là hệ thống không thể theo dõi được họ. Ít nhất đã có khoảng 1.000 người trong số những người được xét nghiệm sau đó có kết quả dương tính!

Ngày càng nhiều người bất bình và lo ngại về nguy cơ lây lan dịch bệnh do di dân bất hợp pháp, trong khi những công dân Mỹ tuân thủ pháp luật lại đang bị áp lực phải tiêm vắc xin và mang hộ chiếu vắc xin.

Hộ chiếu vắc xin và nỗi lo bị Big Tech lợi dụng-2
Một câu hỏi nhức nhối đặt ra là: những sáng kiến này sẽ chỉ giải quyết các vấn đề cụ thể liên quan đến Covid hay chưa?

 

Viễn cảnh

Nhiều quốc gia đã hoặc sắp đưa ra hộ chiếu vắc xin phiên bản riêng hoặc phiên bản quốc tế. Vì vậy, một câu hỏi nhức nhối đặt ra là: những sáng kiến này sẽ chỉ giải quyết các vấn đề cụ thể liên quan đến COVID như tiêm chủng, kết quả xét nghiệm, hoặc đã từng nhiễm Covid hay chưa - hay kết cục sẽ bao gồm cả các thông tin nhạy cảm khác?

Các câu hỏi tiếp theo là: Ai sẽ có quyền truy cập thông tin trong hộ chiếu vắc xin và những thông tin này sẽ được chia sẻ theo cơ chế nào? Liệu thông tin có được bảo mật bằng các công cụ bảo mật tinh vi giống như “Thẻ xanh” của Hàn Quốc được bảo mật bằng công nghệ chuỗi số (blockchain) hay không?

Các quốc gia sẽ tự điều tiết hay sẽ có một cơ quan quốc tế đứng ra chịu trách nhiệm giải trình và đảm bảo tính minh bạch?

Làm thế nào để các nước đang phát triển, thiếu nguồn lực có thể đưa vào sử dụng các nền tảng phức tạp và tiến hành tiêm chủng để đảm bảo họ có thể tham gia vào sáng kiến hộ chiếu vắc xin?

Ở phương diện cá nhân, tôi không muốn chính phủ cấy một con chip máy tính dưới da của tôi để máy quét ở sân bay có thể nhìn thấy mọi thông tin về cuộc đời tôi!

Ngoại trừ điều đó ra, tôi tin rằng việc sử dụng hộ chiếu vắc xin để đi lại giữa các nước là điều có thể chấp nhận được nếu hộ chiếu đó không chỉ bao gồm thông tin tiêm phòng mà còn cả các kết quả xét nghiệm và thông tin về việc người mang hộ chiếu đã từng nhiễm Covid hay chưa. Chính phủ phải kiểm soát được người nhập cảnh vào đất nước mình.

* Phần 1: Hành trình hộ chiếu vắc xin Covid

Tiến sỹ Terry F. Buss - Chuyển ngữ: Đào Thúy

BÌNH LUẬN (1)
Linh Vũ
4 ngày trước
Bài hay quá

Không thể bỏ lỡ

.
“Sống mòn” vì tiền ảo

“Sống mòn” vì tiền ảo

04/04/2021
Giấc mộng đầu cơ tiền ảo có thể giúp nhiều người đổi đời, nhưng kéo theo đó là những hệ lụy không phải ai cũng đủ bản lĩnh để đánh đổi…
Những cái chết đột ngột ở người trẻ

Những cái chết đột ngột ở người trẻ

06/04/2021
Anh Minh, 40 tuổi ở Hà Nội chơi bóng đá đều đặn 1-2 trận mỗi tuần. Một buổi sáng, vợ anh sau khi đưa con đi học quay về nhà thì phát hiện chồng bất động trên giường.
Nét nối ngang của hai vị tư lệnh ngành giáo dục

Nét nối ngang của hai vị tư lệnh ngành giáo dục

09/04/2021
Hôm qua, ngành giáo dục có tư lệnh mới khi ông Nguyễn Kim Sơn chính thức trở thành Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Singapore từ đói nghèo đến thịnh vượng

Singapore từ đói nghèo đến thịnh vượng

08/04/2021
Với diện tích vẻn vẹn 725km vuông, không có tài nguyên thiên nhiên, không có nguồn cung cấp nước sạch, không có đất canh tác... nhưng Singapore lại có nền kinh tế phát triển mạnh, tỷ lệ việc làm và tuổi thọ cao hơn nhiều nước lớn.
Nói chuyện với người âm

Nói chuyện với người âm

01/04/2021
Đài truyền hình MBC của Hàn Quốc từng lấy nước mắt người xem bằng hai tập phim tài liệu đặc biệt năm 2020 và 2021, có chung một chủ đề là hồi sinh người đã khuất bằng công nghệ thực tế ảo (VR).
Khát vọng cháy bỏng giúp Hàn Quốc tạo nên kỳ tích kinh tế

Khát vọng cháy bỏng giúp Hàn Quốc tạo nên kỳ tích kinh tế

09/04/2021
So với các nước khác, Hàn Quốc chỉ mất một nửa thời gian để từ nước nông nghiệp lạc hậu trở thành cường quốc công nghiệp nhờ quyết tâm thoát nghèo bằng mọi cách và các chính sách phát triển phù hợp, đúng đắn.
Cơn sốt tiền ảo Bitcoin

Cơn sốt tiền ảo Bitcoin

11/04/2021
Từng bị coi là cơn sốt ảo, thế nhưng thực tế giá Bitcoin vẫn đang tăng theo từng năm. Thị trường “tiền điện tử” ngày càng cho thấy sức ảnh hưởng so với các kênh đầu tư truyền thống.
Chọn đường sắt hay sân bay

Chọn đường sắt hay sân bay

08/04/2021
Nhiều địa phương đề xuất có thêm sân bay, nhưng nếu có đường sắt tốc độ cao, thì những cự ly 300-500km sẽ không nhiều người lựa chọn đi máy bay.
Chuyển đổi số là tiến trình “Đổi mới lần 2”

Chuyển đổi số là tiến trình “Đổi mới lần 2”

08/04/2021
Vấn đề rất quan trọng và có ý nghĩa sống còn cho nhiều tổ chức, doanh nghiệp là chuyển đổi số suy cho cùng, phải bắt đầu từ đổi mới tư duy.
Chết cháy trong nhà ống

Chết cháy trong nhà ống

11/04/2021
Các chiến sĩ PCCC tìm kiếm nạn nhân trong ngôi nhà kinh doanh bỉm sữa cháy rừng rực trong đêm khiến 4 người tử vong không bao giờ quên được khoảnh khắc ám ảnh trong vụ cháy ngày 4/4 vừa qua.