Hành trình hộ chiếu vắc xin Covid

Vắc xin Covid được nhân loại mòn mỏi ngóng chờ đã có mặt để cứu vãn sự sống khỏi đại dịch gây chết người toàn cầu. 

Để đảm bảo tất cả người dân đều được tiêm chủng, các chính phủ, những người ủng hộ vắc xin, các tổ chức quốc tế và các nhà khoa học cùng nỗ lực để tăng cường chủng ngừa và yêu cầu mọi người xuất trình bằng chứng về việc tiêm chủng để kiểm soát sự lây lan Covid.

Và khái niệm hộ chiếu vắc xin ra đời.

Hộ chiếu vắc xin rất tuyệt vời ở nhiều khía cạnh, nhưng ở những khía cạnh khác thì không hẳn như vậy. Có những vấn đề cấp bách, chủ yếu vẫn chưa được giải quyết, khiến cả người ủng hộ và chống đối đều có cái lý riêng của mình. Vấn đề cần giải quyết lúc này là làm sao để cân bằng các mối lo ngại của cả hai bên.

Nhu cầu thực hiện hộ chiếu vắc xin

Việc yêu cầu mọi người dân đi tiêm phòng Covid là chính đáng để đảm bảo y tế công cộng, tương tự như nhiều dịch bệnh khác.

Hộ chiếu vắc xin tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại cả trong nước và quốc tế; và đặc biệt quan trọng đối với các quốc gia có nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào du lịch. Hiện tại, nhiều nước yêu cầu hành khách phải xuất trình kết quả xét nghiệm Covid âm tính trước khi lên máy bay.

Hộ chiếu vắc xin sẽ là một phương pháp tốt hơn nhiều để đảm bảo trên máy bay sẽ không có người nhiễm bệnh. Trong hộ chiếu vắc xin sẽ bao gồm cả các kết quả xét nghiệm và tiêm chủng.

Với hộ chiếu vắc xin, chúng ta có thể đảm bảo được sự an toàn không chỉ trong di chuyển hàng không và cả tiếp cận các không gian công cộng: các địa điểm tổ chức sự kiện thể thao, các buổi hoà nhạc, lễ hội đền chùa, hoặc các cuộc tuần hành chính trị; hay khi người ta đi ăn nhà hàng hoặc tham quan. Tất cả đều có thể được kiểm soát với quy định xuất trình hộ chiếu vắc xin.

Tùy thuộc vào từng quốc gia, số lượng người từ chối tiêm chủng Covid không phải là nhỏ. Một số người lo sợ những tác dụng phụ nghiêm trọng, thậm chí có thể gây ra tử vong. Những người khác phản đối vì lý do tôn giáo. Và những người khác nữa thì tin rằng vắc xin không hiệu quả. Nhiều người lại không tin tưởng chính phủ. Chẳng hạn như người Đức, và nhiều nước châu Âu khác đang phản đối vắc xin AstraZeneca vì tác dụng phụ liên quan đến chứng đông máu.

Bất kể điều đó, việc yêu cầu người dân phải xuất trình hộ chiếu vắc xin khi đến những nơi công cộng sẽ buộc những người bài trừ tiêm chủng phải tiêm hoặc chịu phải ở nhà trong nhiều tháng tới đây cho đến khi dịch bệnh hoàn toàn chấm dứt. Sẽ là một cái giá đắt cho việc chống đối tiêm phòng.

Trước đây, nhiều nước đã thực hiện hộ chiếu vắc xin đối với nhiều loại dịch bệnh khác nhau. Hiện tại, các nước này vẫn yêu cầu phải có kết quả tiêm chủng bệnh sốt vàng đối với người nhập cảnh đến từ một số nước nhất định.

Hành trình hộ chiếu vắc xin Covid-1
Chuỗi cửa hàng bánh rán lớn của Mỹ, Krispy Cream, đang cung cấp bánh miễn phí trong năm tới cho những thực khách xuất trình hộ chiếu vắc xin. Ảnh: Business Wire

 

Có lẽ khu vực tư nhân có cách riêng để khuyến khích hộ chiếu vắc xin. Chẳng hạn, chuỗi cửa hàng bánh rán lớn của Mỹ, Krispy Cream, đang cung cấp bánh miễn phí trong năm tới cho những thực khách xuất trình hộ chiếu vắc xin. Bạn không thể nào không yêu thích sự nhạy bén của người Mỹ!

Vì sao có người từ chối tiêm vắc xin

Thực tế là những người từ chối tiêm vắc xin cũng có nhiều lý do rất đáng thuyết phục cho việc này, chỉ có điều hậu quả là họ sẽ không có hộ chiếu để xuất trình khi cần thiết. Một nhóm khác thì không có hộ chiếu vắc xin chỉ bởi vì họ chưa đến lượt được tiêm. Rồi lại có những người đã được tiêm chủng nhưng không muốn việc bị bắt buộc mang hộ chiếu vắc xin.

Nhiều người cảm thấy hộ chiếu vắc xin vi phạm quyền riêng tư. Tại Mỹ, với những người đã tiêm phòng Covid, thông tin này được ghi vào hồ sơ y tế cá nhân và mỗi người sẽ được cấp một tấm thẻ (được gọi là hộ chiếu) để Trung tâm Phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh (CDC) theo dõi họ. Đây là việc cần thiết để CDC theo dõi hiệu quả của vắc xin cũng như nắm được các tác dụng phụ nếu có.

Tuy nhiên, những người ủng hộ quyền riêng tư thì lo ngại rằng chính phủ, tin tặc hoặc những kẻ xấu sẽ truy cập được hồ sơ y tế cá nhân thông qua hộ chiếu vắc xin. Hồ sơ y tế của mỗi người dân luôn chứa các thông tin nhạy cảm liên quan đến sức khoẻ của họ như HIV/AIDs; các loại bệnh tật về thể chất và tinh thần; lạm dụng rượu, ma túy và chất kích thích; cùng với thông tin tài chính. Tại Đan Mạch, Anh và Israel đã diễn ra các cuộc biểu tình chống hộ chiếu vắc xin.

Những người phản đối hộ chiếu vắc xin nhận thấy rằng “Chứng chỉ xanh kỹ thuật số” của EU dường như được thiết kế để bao gồm nhiều thông tin cá nhân chứ không chỉ đơn thuần chỉ là thông tin tiêm chủng. Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) cũng có một hệ thống tương tự với tên gọi “Mạng lưới niềm tin chung” - dành cho các thành viên là các tập đoàn và các cơ quan công quyền. Một số người thậm chí còn bày tỏ quan ngại về “Hệ thống chấm điểm công dân” của Trung Quốc. Đây là chương trình đánh giá hành vi của công dân theo chuẩn mực xã hội, bao gồm cả tình trạng sức khỏe.

Hành trình hộ chiếu vắc xin Covid-2
Sẽ là một cái giá đắt cho việc chống đối tiêm phòng. Ảnh: Guardian

 

Phân biệt đối xử

Vì vắc xin chưa được phổ biến rộng rãi nên việc yêu cầu hộ chiếu vắc xin sẽ tạo ra sự phân biệt đối xử đối với một số người không thể hoặc không nên tiêm chủng. Họ sẽ bị loại khỏi các hoạt động du lịch, các địa điểm công cộng và các tương tác xã hội bình thường.

Hiện tại, vắc xin cho trẻ em dưới 16 tuổi vẫn chưa được kiểm định đầy đủ. Những người bị một số bệnh dị ứng hoặc hệ thống miễn dịch đã bị tổn thương nặng có thể thuộc diện được khuyến cáo không nên chủng ngừa. Phụ nữ mang thai có thể gặp rủi ro khi tiêm. Thêm nữa, đến thời điểm này, không phải tất cả mọi người ở mọi quốc gia đều có cơ hội tiếp cận vắc xin.

Một số quốc gia có chính sách bêu xấu hoặc tẩy chay những người không tiêm chủng. Quốc hội Nhật Bản hiểu rõ điều này và đang nỗ lực đẩy lùi các biện pháp phân biệt đối xử được áp dụng trong nước. Ở Mỹ, người dân thuộc các nhóm thiểu số có thể bị phân biệt đối xử.

Những người chỉ trích tiêm phòng thì lo ngại rằng các đơn vị sử dụng lao động sẽ yêu cầu người lao động phải xuất trình hộ chiếu vắc xin tại nơi làm việc. Nhưng thực tế là đại đa số các doanh nghiệp đã từ chối áp dụng hộ chiếu vắc xin. 

* Phần 2: Hộ chiếu vắc xin và nỗi lo bị Big Tech lợi dụng

Tiến sỹ Terry F. Buss - Chuyển ngữ: Đào Thúy

BÌNH LUẬN (1)
Khả Nam
06/04/2021
Bài viết cũng được

Không thể bỏ lỡ

.
Việt Nam đang ở đâu trong quá trình phát triển

Việt Nam đang ở đâu trong quá trình phát triển

14/05/2021
Bộ Công thương đang lấy ý kiến dự án Luật Phát triển công nghiệp với mục tiêu thúc đẩy tỷ lệ đóng góp của ngành công nghiệp, chế biến chế tạo.
Lệ thuộc công nghệ và bài học cho các nước đi sau

Lệ thuộc công nghệ và bài học cho các nước đi sau

14/05/2021
Nhờ những chính sách chuyển giao công nghệ, bảo hộ thương mại và tạo điều kiện cho quá trình R&D, nước Mỹ đã trở thành đế chế công nghệ nắm giữ những “con át chủ bài” trong suốt nhiều thập kỷ.
Nghịch lý: Thế mạnh Việt Nam nhưng nước ngoài hưởng lợi

Nghịch lý: Thế mạnh Việt Nam nhưng nước ngoài hưởng lợi

14/05/2021
Chỉ có 15% DN tư nhân Việt Nam bán hàng hóa, dịch vụ cho doanh nghiệp FDI. Rất ít DN tư nhân tham gia các chuỗi giá trị toàn cầu, hoặc là nhà cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho doanh nghiệp FDI đang hoạt động tại Việt Nam. Tỷ lệ này thậm chí càng ngày càng giảm.
Tác dụng phụ hiếm gặp của vắc-xin Covid-19

Tác dụng phụ hiếm gặp của vắc-xin Covid-19

14/05/2021
Tác dụng phụ hiếm gặp của các mũi tiêm vắc-xin ngừa Covid-19 đã xuất hiện. Johnson & Johnson là loại vắc-xin mới nhất bị phát hiện có tác dụng phụ liên quan tới chứng đông máu.
Bản tin sáng VietNamNet (14/5/2021)

Bản tin sáng VietNamNet (14/5/2021)

14/05/2021
Thủ tướng động viên đội ngũ y bác sĩ ở tuyến đầu chống dịch. Xử lý nghiêm Giám đốc Hacinco. Thêm 29 ca Covid-19 cộng đồng. Hà Nội cho học sinh nghỉ hè sớm. Mưa tên lửa dội xuống dải Gaza. Tuyển Việt Nam 'tập kín' phòng dịch. PSG chi lương "khủng" ký Sergio Ramos. Liverpool thắng ngược MU.
Vắc-xin tài trợ - vẫn quá ít để đem cho

Vắc-xin tài trợ - vẫn quá ít để đem cho

13/05/2021
Lượng vắc-xin ngừa Covid-19 được tài trợ hiện mới đạt tỷ lệ chưa đến một liều trên 100 người trong dân số toàn cầu.
Mô hình “3 lớp” và sự thành công trong chống dịch Covid-19

Mô hình “3 lớp” và sự thành công trong chống dịch Covid-19

13/05/2021
Mô hình cách ly “3 lớp” tại huyện Đông Anh (Hà Nội) đang phát huy hiệu quả trong phòng chống dịch. Là địa bàn có số ca mắc đầu tiên trong đợt dịch mới nhất và có nhiều ca bệnh nhưng huyện vẫn đảm bảo mục tiêu kép. Bí thư Hà Nội dành nhiều lời khen ngợi và yêu cầu nhân rộng mô hình này.
Để chấm dứt chợ nghĩa tình và chiến dịch toàn dân giải cứu

Để chấm dứt chợ nghĩa tình và chiến dịch toàn dân giải cứu

13/05/2021
Tháng 4/2021, Nhà máy chế biến rau quả của Công ty CP Thực phẩm Á Châu được xây dựng giữa thủ phủ dứa và chuối Mường Khương (Lào Cai) đi vào hoạt động.
Cửa sống của ứng dụng gọi xe Make in Vietnam

Cửa sống của ứng dụng gọi xe Make in Vietnam

13/05/2021
Khi các ông lớn mạnh công nghệ, giàu kinh tế sẵn sàng đổ tiền để trói chân người dùng trong hệ sinh thái siêu ứng dụng, các ứng dụng mới khó chen chân khi không có tiềm lực hay tạo được sự khác biệt.
Bản tin sáng VietNamNet (13/5/2021)

Bản tin sáng VietNamNet (13/5/2021)

13/05/2021
Thủ tướng yêu cầu có biện pháp đấu tranh hiệu quả trên MXH xuyên biên giới. Không để lây lan dịch bệnh trong các KCN. Thêm 33 ca Covid-19 cộng đồng. Xăng dầu đồng loạt tăng giá. Nga trục xuất phát ngôn viên đại sứ quán Mỹ. HLV trưởng Malaysia tự tin đấu tuyển Việt Nam. Chelsea phơi áo trước Arsenal.